Drukuj

42Ejtminowicz156 lat temu wybuchło Powstanie Styczniowe – polski zryw narodowy przeciwko Imperium Rosyjskiemu. Było największym polskim powstaniem narodowym w XIX w. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Jak oceniają historycy w siłach polskich uczestniczyło w sumie ok. 200 tys. osób, natomiast łączny stan wojsk rosyjskich wynosił ponad 400 tys. żołnierzy (pod koniec 1863 r.), przy czym polski Rząd Narodowy miał w polu jednocześnie nie więcej niż 10 tys. powstańców. Walki trwały do jesieni 1864r.
Mimo początkowych sukcesów zakończyło się klęską, Kilkadziesiąt tysięcy powstańców zostało zabitych w walkach, blisko 1 tys. straconych, ok. 38 tys. skazanych na katorgę lub zesłanych na Syberię, ok. 10 tys. wyemigrowało. Rosjanie zabijali pojmanych powstańców, dobijali rannych i mordowali lekarzy spieszących im z pomocą. Po bitwach palili miejscowości, które udzieliły schronienia powstańcom, dokonywali rzezi ludności cywilnej, niszczyli dobra kultury (np. spalili archiwum Ordynacji Zamojskiej w Zwierzyńcu).
Po upadku powstania zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, wprowadzono nakaz prowadzenia ksiąg parafialnych w języku rosyjskim, zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, a setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku. Zlikwidowano Bank Polski, skasowano klasztory katolickie w Królestwie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich.
Powstanie przyczyniło się do korzystniejszego w Królestwie, niż w dwóch pozostałych zaborach i w etnicznej Rosji, uwłaszczenia chłopów oraz ogromnie rozszerzyło i umocniło polską świadomość narodową. Polacy wyszli z Powstania wewnętrznie zjednoczeni i wzmocnieni. Nie załamał się duch oporu i wola walki, co miało wpływ na dążenia niepodległościowe następnych pokoleń, uwidoczniając się w 1918 roku, gdy Polska odzyskała niepodległość. W dwudziestoleciu międzywojennym XX w. weterani Powstania Styczniowego cieszyli się wyjątkowym i szczególnym szacunkiem społecznym.
Samorząd Parczewa oddał hołd uczestnikom, tego jakże ważnego i znaczącego dla Polaków, zrywu narodowowyzwoleńczego poprzez zapalenie symbolicznych zniczy w miejscach upamiętniających powstańców.

DSC01928 1

DSC01946 1